Lamma dhe'n dalgh
Yeth: KW
Menu

An hanow

Pyth a styr Rodmena

Yma Rodmena ow junya dew er klassyk Persek: rūd, flogh kerys, ha mīnā, gwagva las an nev. Pan yns i redys war-barth, styr an hanow yw “flogh a nev las”.

رودمنا

Rodmena ROD-meh-nah

“flogh an nev glas”

رود

rūd

flogh, mab po myrgh

مینا

mīnā

nev, an grommen las

An gorthyp berr

رود · rūd

Rūd: an flogh kerys

Yn Persek a-dydhyek, rūd (رود) yw avon. Yn Persek klassyk yma dhe'n ger moy a styr: korden ludh, kan, ha flogh. Yma gerlyver Persek-Sowsnek Steingass ow rol "a son or daughter; a comely and amiable youth", ha gerlyvrow Persek Dehkhoda, Moein hag Amid orth y dhesta avel flogh, mab po myrgh.[1][2]

زهی دولت مادر روزگار
که رودی چنین پرورد در کنار

Ass yw gwynn an vamm a'n oes,
a gronk dhe fleghes a'n par ma yn y dhiwvregh.

Saadi, Bustān (1257), ow kormel Muhammad ibn Saʻd[3]

An keth ger a henw Rudāba (رودابه), prynses Kabul yn Shahnameh Ferdowsi, an epyk Persek a veu kowlwrys a-dro dhe 1010. Hi a dhemedhis Zāl hag a dheuth ha bos mamm Rostam, gwella gorour an epyk. Y hyllir redya hy hanow avel rūd, “flogh”, hag āb, “splander”: an flogh splann.[4]

مینا · mīnā

Mīnā: an gistva las

Mīnā (مینا) yw glas down an ebron. Steingass a re “nev, ebron, an grommen las”, gem glas po pader a weder, ha enamel; an ebron hy honan yw qasr-i mīnā, palys mīnā.[1]

An ger a henw ynwedh mīnākārī, an art iranek a gesunya enamel liwek war vetal, kreft kovhenek a Isfahan mayth yw an glas an liw a dheskrif an ger.[7]

Keskenna

“flogh an nev glas”

Settyes an eyl ryb y gila, an dhew er a dhevnydh avel unn imaj: flogh kerys yn-dann an nev glas. Henn yw styr lytherek Rodmena.

Avel hanow benyn, Rudmina (رودمینا) a omdhiskwedh yn rollyow iranek a henwyn mowesi gans an styr “prynses”, shāhzādeh. An rollyow yw hengov henwel gerys da ha ny dhevnydhyons gerlyver vyth, ytho y hwren ni ri an styr na kepar dell y'n ros an hengov. Y dhassen yn lien yw Rudāba, an flogh splann o prynses a Kabul.[4]

Prag y hwren y dhewis

RODMENA a veu fondys yn Loundres yn 2025 gans Farshid Ashouri, hag a's teves ertach Iranek. Ev a asas Iran, ha'n kowethyans sewenus a wrussa drehevel ena, drefenn gwastans fell a rydhses lavar gans Korf Gwithysi an Domhwelans Islamyk (IRGC). Ev a ros dhe'y gowethyans nowydh hanow a'y yeth y honan, may talletho an ertach na yn pup-tra a dhrehevis.

An styr yw an safon a synsyn agan ober dhodho: taklow gwrys gans rach, kemerys yn furv gans an dus a's devnydh, ha drehevys dhe barya.

A-dro dhe RODMENA

Iran, ha'n ger Persek

An Grekys a elwis an Iranys Persai. Herodotus a dheriv fatell wrussons i kavoes an hanow: Perseus a dhemedhis Andromeda, aga mab o Perses, ha "dhiworth an Perses ma y kemmeras an Persys aga hanow". Ev a gofnskrif ynwedh y hwrug an Persys aga henwel aga honan Artaei.[5]

Hwedhel yw henhwedhel Grek. An hanow a dheu dhyworth Pārsa, hanow Hen Bersek an bobel a Cyrus Veur ha'ga gwlas yn an soth-west, y'n jydh hedhyw provins Fārs.[6]

Irans a'n jeves henwys aga gwlas Iran (ایران) pup-prys, dhyworth an Persek Kres Ērān, drehevys war an hanow koth a dhevnydhyas Iranys ragdha aga honan. Yn 1935 an governans a wovynnas orth governansow estren dhe dhevnydhya “Iran” yn kesskrifa sodhogel, hag yn 1959 y tafas y hyll bos devnydhys an dhew hanow.[6]

Dre'n wias ma oll y lavaryn Iran ha Iranek rag an pow ha'y bobel, an henwyn a wrons i aga honan, ha Persek rag an yeth, Fārsi, ha'y lien.

Y leverel ha'y skrifa

Yth o henwys ROD-meh-nah. Y'n skrifen Persek yth yw skrifys an arghansrudh رودمنا, lytherenn rag lytherenn; an hanow roas yw skrifys yn fenowgh رودمینا, Rudmina, gans an ī hir a mīnā.

Yma agan mark ger ow posa, lyther ha lyther: yma strok an R ow resek yn-dann an hanow hag ow sevel avel slash kyns an A finek. An keth slash na a wra merkya pub folen a'n wiasva ma.

Gidlinennow brand

Govynnow a-dro dhe'n hanow

Pyth a styr Rodmena?

Hanow Persek yw Rodmena, gwrys a rūd, “flogh”, ha mīnā, “gwagva las an nev”, ytho yth yw redys avel “flogh an nev las”. Rolow henwyn Iranek a re dhe'n hanow Rudmina an styr “prynses”.

Yw Rodmena ger Persek?

Hanow yw gwrys dhyworth dew er ger Persek, rūd ha mīnā, ha'n dhew anedha kevys yn gerlyvrow ha bardhonieth Persek klassek. An hanow leun a omdhiskwedh yn rollyow Iranek a henwyn roas avel Rudmina.

Fat a wrewgh hwi leva Rodmena?

ROD-meh-nah, gans an poos war an kynsa syllaben.

Fatell yw Rodmena skrifys yn Persek?

رودمنا, letter for letter, or رودمینا, the usual spelling of the given name Rudmina.

Prag yw an kowethyans henwys RODMENA?

An fondyasor, Farshid Ashouri, a'n jeves ertach Iranek. Ev a asas Iran, ha'n kowetha sewenus a wrussa drehevel ena, drefenn gwastans fell a rydhses lavar gans Korf Gwithlu Rewolushyon Islamak (IRGC), hag ev a henwis y gowetha nowydh yn y yeth y honan. An hanow a styr flogh kerys yn-dann an nev las, hag yma ev ow styrya ober gwrys gans rach ha drehevys dhe barya.

Prag y hwra RODMENA leverel Iran?

Iran yw an hanow a dhevnydh Iranysi rag aga gwlas aga honan. “Persi” a dheuth dhe yethow Europa dre an Rekys, neb a’n kemmeras dhiworth Pārsa, onan a rannvroyow an wlas. Ni a lever Iran rag an wlas ha Persek rag hy yeth.

Pennfentynnyow

  1. [1] F. Steingass, A Comprehensive Persian-English Dictionary (1892), entries rūd and mīnā. Digital Dictionaries of South Asia, University of Chicago.Steingass: rūd
  2. [2] ʻA.-A. Dehkhoda, Loghatnāmeh; M. Moein, Farhang-e Fārsi; H. Amid, Farhang-e Fārsi: pennriv رود, kuntellys gans Abadis.Abadis: Avon
  3. [3] Saadi, Bustān (1257), ygeryans, ow kormel Muhammad ibn Saʻd ibn Abu Bakr, gwers 4. Ganjoor.Ganjoor: Bustān
  4. [4] Ferdowsi, Shahnameh: Rudāba, pennsevik Kabul, mamm Rostam. Wikipedia, “Rudaba”.Wikipedia: Rudaba
  5. [5] Herodotus, Histories 7.61, treylyes gans A. D. Godley (1920). Perseus Digital Library, Tufts University.Perseus: Histories 7.61
  6. [6] Wikipedia, “Name of Iran”, ha'n referansow a wra devisya.Wikipedia: Hanow Iran
  7. [7] Wikipedia, “Minakari”.Wikipedia: Minakari